Kredit kartı bazarı daralır: sayı üç ilin minimumuna düşüb

Azərbaycanda dövriyyədə olan kredit kartlarının sayı avqust ayında 2,022 milyona düşüb. Bu, təxminən üç ilin ən aşağı göstəricisidir: sonuncu dəfə oxşar səviyyə 2023-cü ilin iyununda — 2,020 milyon kart — qeydə alınmışdı. Hesablamalar Mərkəzi Bankın statistikasına əsaslanır.

İllik müqayisədə kartların sayı 91 min ədəd və ya 4,3 faiz azalıb: 2025-ci ilin avqustunda göstərici 2,113 milyon idi. Cari ilin yanvarından bəri azalma 55 min ədəd, yəni 2,6 faiz təşkil edib. İyul ayında dövriyyədə 2,024 milyon, 2025-ci ilin sonunda isə 2,077 milyon kart var idi.

Faiz dərəcələri eyni dövrdə artıb. 2026-cı ilin ikinci rübündə kredit kartları üzrə faiz 27 faizə çatıb; 2025-ci ilin sonunda bu göstərici 26 faiz idi. Bu, Mərkəzi Bankın 2019-cu ildən apardığı statistika sırasında ən yüksək səviyyələrdən biridir.

Əməliyyat göstəriciləri qarışıq mənzərə yaradır. Avqustda kredit kartları ilə 14,62 milyon əməliyyat aparılıb — ötən ilin eyni ayı ilə müqayisədə 7,6 faiz çox. Lakin əməliyyatların həcmi 720 milyon manat olub və illik müqayisədə 2,6 faiz azalıb; 2025-ci ilin avqustunda bu rəqəm 739 milyon manat idi.

Səkkiz aylıq nəticələrdə fərq daha qabarıq görünür. 2026-cı ilin yanvar-avqust aylarında 107,7 milyon əməliyyat üzrə 5,497 milyard manat dövriyyə qeydə alınıb. Ötən ilin eyni dövründə göstərici 6,488 milyard manat idi — azalma 991 milyon manat və ya 15,3 faiz təşkil edir.

Bazardakı dəyişiklik tənzimləmə addımları ilə əlaqələndirilir. Mərkəzi Bank 2025-ci ilin avqustundan yeni prudensial məhdudiyyətlər tətbiq edib: kredit kartı limiti vergilər çıxıldıqdan sonrakı xalis gəlirin 5 mislindən çox ola bilməz və bu zaman bütün maliyyə institutları üzrə mövcud öhdəliklər nəzərə alınır.

Bundan əlavə, istifadə olunmamış istehlak kredit xətlərinə 100 faiz risk çəkisi tətbiq edilir. Bu yanaşma banklar üçün boş qalan limitləri saxlamağı daha bahalı edir və kart limitlərinin ixtisarına yol aça bilər.

Rəqəmlərin ümumi mənzərəsi belədir: kartların sayı və ümumi dövriyyə azalır, əməliyyatların sayı isə artır. Bu, istifadəçilərin kartlardan daha tez-tez, lakin daha kiçik məbləğlərlə istifadə etdiyini göstərir.